الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

278

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

كه بحث آن به غير اين كتاب اختصاص مىيابد « 1 » . السُّورَة : مقام و منزلت رفيع ، شاعر گويد : ا لم تر انّ اللّه اعطاك سورة * ترى كلّ ملك دونها يتذبذب ( آيا نمىبينى كه خداى ، رفعتى به تو داده است و هر ملكى ما دون اين مقام سرگردان و مضطرب است ) . سُورُ المدينة : ديوارهاى شهر كه آن را كاملا دربرمىگيرد و احاطه مىكند . و - سُورَةُ القرآن : تشبيهى است يا به همان - سور - و ديوار شهر كه قرآن هم مانند احاطه و فراگيرى ديوار به شهر محاط به سورهاست يا اينكه مثل منازل قمر ، هر - سورة - در قرآن منزلتى و جايگاهى دارد . و كسى كه - سورة - را - سَوْرَة ( با مجزوم نمودن حرف واو ) بگويد در آنصورت از - اسارت - است يعنى تتمّه‌اى از آن را باقى گذاردم ، گويى كه هر سورهء قرآن قطعه‌اى و جزئى از كلّ سوره‌ها و تمام قرآن است . و آيه : ( سُورَةٌ أَنْزَلْناها - 1 / نور ) يعنى قسمتى از احكام و حكمتها . أَسْأَرْتُ فى القدح : بقيّه‌اش را در قدح گذاردم . شاعر گويد : لا بالحصور و لا فيها بسأر - كه واژه - بسأر - در اين مصراع - سوار -

--> ( 1 ) نظر مؤلّف محترم از ( أُلْقِيَ ) در تمام آيه اوّل مربوط به سخن فرعون است كه مىگويد : ( يا قَوْمِ أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَ هذِهِ الْأَنْهارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي أَ فَلا تُبْصِرُونَ ؟ أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَ لا يَكادُ يُبِينُ فَلَوْ لا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ . . . - 53 و 54 / زخرف ) فرعون كه حقّ را در داشتن مادّيّات و انباشتن طلا و قدرت و غلبه و تسلّط بر نهرها مىداند به طرفداران خود مىگويد : آيا اين من نيستم كه همه اين وسايل رفاهى را دارم ، آيا نمىبينيد ، و آيا من از موسى كه خوار و ذليل است و درست نمىگويد برتر و بهتر نيستم و اگر او حقّ است چرا برايش دستياره‌هاى طلا نيفكنده‌اند و فرشتگان دوش به دوش او همراهش نيستند ؟ فرعون مىخواهد بگويد اينها كه من دارم بخشايشى است كه به من داده شده و موهبتى است كه نتيجهء جبرى لياقت و حق بودن من است و گر نه چرا به موسى داده نشده و او مستضعف است . در جاى ديگر هم مىگويد : مگر نمىبينيد لباس او هم جامه‌اى نمدين و چوپانى است نه لباس اشرافى و فرعونى . امّا واژه ( حُلُّوا ) در بارهء بهشتيان اشاره به جامه‌هاى زيبا و زيور داشتن است كه ميزبانشان و بخشايشگرشان پروردگارشان است و نتيجهء اعمال نيك دنيائيشان ثمرات جهان بازپسين است .